De naam van Sterke Ynse zal, vooral bij de oudere mensen in het oosten van Opsterland, in de buurt van Bakkeveen en Siegerswoude, nog wel in het geheugen liggen.

Van deze Ynse Terpstra, geboren in 1841 te Bakkeveen en gestorven op 85-jarige leeftijd in 1926 te Siegerswoude, worden over zijn reusachtige kracht wonderbaarlijke verhalen verteld. Of die verhalen voor de volle honderd procent op waarheid berusten, daar durf ik niet voor in te staan, maar dat hoeft de pret niet te bederven. In elk geval wil ik jullie enkel staaltjes van Ynses kracht geven, zoals ze mij aangereikt zijn door een Bakkevener, die hem zelf nog gekend heeft.

Ynse stond eens met de smid te praten. De smid brak het gesprek wat haastig af, omdat de vrouw de koffie klaar had, zoals hij zei. Ynse werd niet binnen genodigd om ook een kopje mee te drinken en dat viel hem danig tegen. Hij zou de smid wel krijgen. Toen de smid na het koffiedrinken weer aan het werk zou, kon hij zijn aambeeld nergens vinden. Het grote brok ijzer van ongeveer zevenhonderd pond stond……..achter in de tuin. Ynse was maar niet te ver weggegaan en voor de prijs van een borreltje werden ze het eens, dat Ynse het aambeeld weer op zijn plek bracht. Ynse was immers een behulpzaam man.

Vier zware bomen lagen op de brink in Bakkeveen en er waren een paar mannen bezig ze op een wagen te laden. Zonder succes. Ynse: “Kom heren, maar even met z’n allen. Ik neem het zwaarste stuk en jullie de andere kant”. Het karweitje was snel geklaard. De mannen veegden het zweet af en verdwenen in de herberg voor een borreltje op de goede afloop. Ynse ……. Bleef alleen buiten staan. Toen de mannen met de vracht hout naar huis toe wilden, lagen de bomen weer keurig netjes terug op de brink. En Ynse was vertrokken.

Ynse en zijn broer Harm, ook een sterk man, hadden een veenbedrijf bij de Harmsdobbe. Alles moest met paard en wagen worden vervoerd. En als het oude paard de kar niet kon trekken, dan brachten de broers de wagen, zwaar beladen met turf, wel even aan het rollen. Men zegt wel eens van een mens, dat hij zo sterk is als een paard. Welnu, Ynse liet zien, dat hij nog sterker was. 

Toen hij eens  bij de brug stond te praten, kwam juist de bakker voorbij met het paard voor de wagen. De mannen hitsten hem wat op en Ynse hield de kar van achteren vast. Het paard kon de kar niet meer vooruit krijgen.

Ook op de Drachster markt was hij van de partij. De man van de Sla-Jut-op-de-kop, die hem waarschijnlijk niet kende, drong bij hem aan eens een slag te wagen. Ynse:”Kan dat bakje dat aan? Nou, vooruit dan maar” En met één klap sloeg hij het hele spul aan flarden. De kermisbaas, volledig verslagen: “Waar kwam die slag vandaan?” En Ynse trots: “Van Bakkeveen !”

Ynse is nooit getrouwd geweest en zijn zuster ook niet. De andere wel, maar zij en haar man konden niet opschieten. Ze had op den duur zo genoeg van hem, dat ze zei: “Ik maak nooit weer eten voor je klaar” en dat deed ze dan ook niet. Toen nam de man het besluit dan maar weg te gaan en hij ging met de Friese klok op zijn rug. Ze bracht hem tot de Foarwurkersbrug en gaf hem daar in alle vriendschap een hand. Hij toog naar Amerika en ze hebben elkaar nooit terug gezien.

Toen Ynse al over de tachtig was, vertoonde hij zijn sterke stukken nog. Een boer had een baal hooi wat scheef opgeladen en op een hobbelig zandpad dreigde de boel van boven te komen. Ynse zette even de ladder er tegen aan en toen viel het hooi toch nog ….de andere kant op. Tezelfdertijd waren een paar timmerlui een huis aan de Miuwmarswei aan het bouwen. Ze vroegen:”Ynse, zou u de kruiwagen met steen wel kunnen tillen?” Ynse:”Is de kruiwagen wel sterk genoeg? Want dan kunnen jullie er beide wel bij gaan zitten!” En daar reed hij met z’n vrachtje heen!

Ja, sterke verhalen zijn er over hem verteld en Ynse, die nu alweer vijftig jaar dood is, is bijna een legendarisch figuur geworden. In april 1926 is hij in Bakkeveen begraven.

Vier dragers konden op de ronde om het kerk-hof niet in één keer halen. Halverwege  moesten ze de baar even neerzetten om even uit te blazen. Had Sterke Ynse dat geweten, dan had hij zich daar vast nog om vermaakt.

G.M.